شبیه سازی کسب و کار: ۵ گام برای تصمیم‌گیری درباره آینده کسب و کار

شبیه سازی کسب و کار

برای راه اندازی این کسب و کار چقدر باید سرمایه گذاری کنم؟

از کی دیگر نیاز نیست در این کسب و کار پول بریزیم؟

سرمایه ما کی برمی‌گردد؟

چقدر سود می‌کنم؟

کی سود می‌کنم؟


این‌ها سوالاتی هستند که در زمان راه اندازی کسب و کار پیش می‌آیند. برای اینکه به جواب نسبتا دقیقی برای سوال‌ها برسیم باید از تکنیک شبیه سازی کسب و کار استفاده کنیم. چه چیزی را شبیه‌سازی می‌کنیم؟ آینده کسب و کار را!

مراحل شبیه سازی کسب و کار

شبیه سازی کسب و کار به شکل‌های مختلفی قابل انجام است اما یکی از کارآمدترین روش‌ها در این ۵ گام قابل انجام است.

۱- مشخص کردن ساختار هزینه

اغلب کسب و کارهایی که راه اندازی می‌شوند، به دلیل عدم توانایی در تشخیص صحیح هزینه‌ها، با شکست روبرو می‌شوند. بنابراین در این گام سعی کنید هزینه‌های کسب و کار خود را در این ۳ دسته تقسیم کنید:

  • هزینه ثابت
  • هزینه متغیر
  • هزینه غیر قابل پیش‌بینی

هزینه ثابت

هزینه ثابت آن هزینه‌هایی هستند که حتی اگر فعالیتی نکنیم، برای حفظ کسب و کار مجبوریم پرداخت کنیم. یعنی چه تولید یا فروش داشته باشیم چه نه، حتما باید این هزینه‌ها را بپردازیم؛ مثل اجاره دفتر کار.

هزینه متغیر

هزینه‌های متغیر آن هزینه‌هایی هستند که با تغییر در تعداد تولید یا فروش تغییر می‌کنند. مثلا هرچه بیشتر بخواهیم تولید کنید، به مواد خام بیشتری نیاز داریم و درنتیجه هزینه‌های ما افزایش می‌یابد.

هزینه‌های غیر قابل پیش‌بینی

با وجود اینکه نمی‌توان برخی هزینه‌ها را پیش‌بینی کرد، اما نباید وجودشان را نادیده گرفت. این هزینه ها معمولا به خاطر دلایلی خارج از محدوده کسب و کار پیش می‌آیند و عمدتا محصول محیط هستند. مثلا تغییرات نرخ ارز ممکن است برای ما هزینه‌هایی را تحمیل کند که خارج از محدوده پیش‌بینی ما بوده است. یا مثلا قانون جدیدی ممکن است تاثیر زیادی بر هزینه‌های زیرساختی ما بگذارد.

بنابراین معمولا مقداری بودجه برای هزینه‌های غیر قابل پیش‌بینی در نظر گرفته می‌شود.

توجه کنید که در این مرحله فقط فهرست کاملی از سرفصل‌های هزینه ایجاد کنید. فرموله کردن هزینه‌ها در گام بعدی انجام خواهد شد. برای این منظور در نظر بگیرید که حتی هزینه‌های سرمایه انسانی می‌تواند در هر سه گروه هزینه‌ها جا بگیرد. چطور؟ شما ممکن است مزایایی را به نسبت میزان فروش برای برخی پرسنل درنظر گرفته باشید. یا ممکن است تغییر قوانین، هزینه‌های بیمه و مالیات را افزایش دهد. بنابراین لازم است در این مورد به جزئیات کامل توجه کنید.

۲- فرمول‌بندی هزینه‌ها

این گام قاعدتا مهم‌ترین و سخت‌ترین گام شبیه سازی کسب و کار است. سعی کنید رابطه بین هر کدام از هزینه‌های متغییر را با میزان تولید یا فروش یا سایر فعالیت‌های اصلی پیدا کنید. مثلا بنویسید به ازای هر مبلغ درآمد از فروش، چه درصدی از آن را باید بابت مواد خام هزینه کنید.

هزینه‌های تعمیر و نگهداری دارایی‌ها را نیز فراموش نکنید. آن‌ها را هم باید فروموله کنید. برای این منظور، باید برای هر دارایی یک عمر مفید تعریف کنید و بعد هزینه ماهانه نگهداری و تعمیر هر کدام را محاسبه کنید.

۳- تدوین سناریوهای فرضی

در این گام باید سعی کنید با شناختی که از بازار دارید، کل کسب و کار خود را در حداقل ۲ سال آینده به تصویر بکشید. تا جایی که می‌توانید این تصویرسازی را با جزئیات انجام بدهید. معمولا هر چقدر بیشتر به جزیئات بپردازید، شبیه سازی دقیق‌تری خواهید کرد، اما از سوی دیگر اگر این جزئیات از پایه غلط باشند، عملا تصویری هم که از آینده کسب و کار خود ایجاد کنید با واقعیت پیش رو هماهنگ نخواهد شد!

یک تقویم بگذارید جلوی خود و ماه به ماه اتفاقات را تصور کنید و آن‌ها را به صورت مکتوب توصیف کنید. اگر شک دارید که مهارت لازم برای این کار را دارید یا نه، پیشنهاد می‌کنم این مطلب را مطالعه کنید و کلیپ آن را هم مشاهده کنید: چگونه یک نقشه کسب و کار یا بیزینس پلن بنویسیم

توجه کنید که درباره آینده دارید فکر می‌کنید. بنابراین هرگز نمی‌توانید مطمئن باشید که چه اتفاقاتی پیش خواهد آمد! پس ناچارید تعدادی سناریوی باورپذیر در این گام تهیه کنید. هر کدام از این سناریوها باید دقیق و برپایه مفروضات صحیح شکل بگیرند.

۴- شبیه سازی کسب و کار با نرم افزار

در این گام باید تمام فرمول‌هایی که در گام دوم به دست آوردید را در برنامه‌هایی که برای شبیه سازی طراحی شده‌اند وارد کنید. یکی از بهترین برنامه‌ها برای این منظور، اکسل است. از نمودارهای مختلف برای تحلیل داده‌ها و فرمول‌ها استفاده کنید و در نظر بگیرید که برای هر کدام از سناریوهایی که در گام سوم تدوین کردید، لازم است شبیه سازی و آنالیز را جداگانه انجام دهید.

۵- تحلیل شبیه سازی کسب و کار

در این گام باید سعی کنید تاثیر پارامترهای هزینه‌ای و درآمدی را بر روی سود پیدا کنید. برای مثال مشخص کنید اگر یکی از اقلام هزینه ۱ درصد کاهش پیدا کند، نقطه سر به سر چطور جابه‌جا می‌شود، سود چقدر تغییر می‌کند و سرمایه مورد نیازتان چقدر تغییر می‌کند.

جمع‌بندی

مراحل شبیه سازی کسب و کار چیست؟

  1. مشخص کردن ساختارهای هزینه

    فهرستی از انواع هزینه‌ها ایجاد کنید.

  2. فرمول‌بندی هزینه‌ها

    ارتباط بین فعالیت‌های اصلی کسب و کار خود و هزینه‌ها را فرموله کنید.

  3. تدوین سناریوهای فرضی

    حداقل ۲ سال آینده کسب و کار خود را با جزئیات دقیق توصیف کنید.

  4. شبیه سازی کسب و کار با نرم افزار

    از نرم افزار کمک بگیرید تا بتوانید با نمودارهای مختلف، داده‌ها را آنالیز کنید.

  5. تحلیل شبیه سازی کسب و کار

    با تغییر پارامترها ببینید پارامترهای وابسته چطور تغییر می‌کنند.

احسان امینی

مدیر مارکتینگ